westfriesarchief.nl http://WWW.westfriesarchief.nl/ westfriesarchief.nl nl Copyright (c) 2010, westfriesarchief.nl Thu, 29 Jul 2010 21:43:33 +0200 Thu, 29 Jul 2010 21:43:33 +0200 60 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss webmaster@westfriesarchief.nl YourCMS westfriesarchief.nl westfriesarchief.nl http://WWW.westfriesarchief.nl/uploads/site/logo_rss.jpg http://WWW.westfriesarchief.nl/ <![CDATA[Presentatie Canon van West-Friesland]]> Op 19 november is in het Westfries Archief de Canon van de geschiedenis van West-Friesland gepresenteerd. We mogen terugkijken op een geslaagde middag. De bijeenkomst werd zeer goed bezocht door vertegenwoordigers van gemeenten, historische verenigingen, collega-archiefdiensten, musea en bibliotheken.

 
Directeur Dirk Dekema heet iedereen welkom.
 

Onder leiding van dirigent Martijn Hoeksema werd eerst een Westfries canonlied gezongen. Binnen de korste keren wist hij de meer dan honderd aanwezigen om te vormen tot een driestemmig koor.

Canonzingen met Martijn Hoeksema.

Auteur Jos Leenders hield een boeiende lezing over Grote en Kleine geschiedenis en over het belang van de Canon van West-Friesland voor onze regio.

Jos Leenders.

Vervolgens werd een variant van het spelletje ‘petje op, petje af’ ('vlaggetje omhoog, vlaggetje omlaag') gespeeld. De aanwezigen werden getest op hun kennis van de Westfriese taal, cultuur en geschiedenis. Na acht vragen was de winnaar bekend: Peter Snel uit Hoogwoud.

Toen er nog maar weinig afvallers waren...
 
De overhandiging van het eerste exemplaar van de Canon had nog wel wat voeten in de aarde. Graaf Willem II bleek het de Westfriezen nog niet te hebben vergeven dat hij door hun toedoen in 1256 bij Hoogwoud was gesneuveld. Hij wilde er met de Canon vandoor gaan, maar kinderen van openbare basisschool De Adelaar uit Hoogwoud wisten dit na een korte achtervolging te voorkomen. Voorzitter Ina Broekhuizen-Slot van het Westfries Genootschap was duidelijk opgelucht toen zij het eerste exemplaar eindelijk in handen kreeg.
 
Graaf Willem II wordt overmeesterd (links) en opgebracht (rechts). Uiteindelijk geeft hij het eerste exemplaar van de Canon aan Ina Broekhuizen-Slot.

Bloemen voor Vibeke Roeper (Cultureel Erfgoed Noord-Holland, initiatiefneemster regioniale canons), Jos Leenders (auteur), Carla Voorendonk (Kunst en Cultuur Noord-Holland, beeldredactie) en Jan de Bruin (Westfries Archief, voorzitter canoncommissie).
 
De Westfriese Canon staat nu op internet!
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/101/rss.html westfriesarchief.nl101 Fri, 20 Nov 2009 00:00:00 +0100 <![CDATA[Landelijke Archievendag 2009 geslaagd]]>
Het ontvangstcomité (Jos Bakker en Piet Boon)
 
Zaterdag 17 oktober 2009 was het Westfries Archief volledig in de ban van de Landelijke Archievendag. Het programma begon met de documentaire van Rob Kerker over de kathedraal van Oudenbosch. De film was bedoeld als opstapje naar de eerste lezing die de strijd van de zouaven voor de kerkelijke staat in de negentiende eeuw als onderwerp had. Voor veel (West-Friese) zouaven was Oudenbosch het vertrekpunt naar Italië. Ook de drie hierop volgende lezingen hadden te maken met oorlogshandelingen: de gevolgen van de Tweede Engelse Oorlog voor Medemblik (1665-1667); de Tachtigjarige Oorlog, toegespitst op de jaren kort na 1572; de Inval van de Engelsen en de Russen in 1799.
De lezingen waren van hoog niveau en de belangstelling van de kant van het publiek was groot.
 
Een schoolplaat die de Krijgsraad vóór de Vierdaagse Zeeslag (1666) verbeeldt

De onderwerpen van de vier exposities correspondeerden met de thema's van de lezingen. Drie tentoonstellingen waren door of samen met het Westfries Archief samengesteld, de vereniging Oud Stede Broec had de expositie over de zouaven geheel voor haar rekening genomen.

Ongeveer 150 bezoekers hebben gebruik gemaakt van de mogelijkheid een rondleiding door de depots mee te maken. De kaart van Johannes Dou, de trekpleister van vorig jaar, kreeg weer veel bewonderende blikken. Topattractie was dit jaar de ingekleurde Stedenatlas van Blaeu die onlangs, in volle pracht hersteld, terug is gekomen van het restauratie-atelier. De stedenatlas van het Westfries Archief geldt als het mooiste bewaard gebleven exemplaar.
  
De tafel van Westfriese Families (links) en de rondleiding onder aanvoering van Pim Brieffies

Liefhebbers van genealogie en aanstaande genealogen konden voor informatie terecht bij de Nederlandse Genealogische Vereniging, afdeling Oostelijk West-Friesland en Stichting Westfriese Families. Kolfvereniging De Vier Eenen was namens de Kolfbond aanwezig met een minikolfbaan. Leden van De Vier Eenen stonden klaar om de bezoekers in te wijden in deze prachtige maar ontzettend moeilijke oude sport.

De bijna 300 belangstellenden konden een keuze maken uit een keur van interessante activiteiten. Zowel voor de medewerkenden aan deze open dag als voor de bezoekers was het een geslaagd evenement.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/100/rss.html westfriesarchief.nl100 Wed, 21 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Virtuele expositie WO II]]> In februari 2009 stelde Hans Hoogendijk, scholier uit klas v4c van het Werenfridus in Hoorn, een virtuele expositie samen over de Tweede Wereldoorlog. Hij dook in de collectie Gedrukte Stukken van het Westfries Archief, selecteerde uit het ruime aanbod en scande vervolgens zelf tal van drukwerken. Hij voorzag de gekozen pamfletten en kranten van bijschriften en hij schreef een korte verantwoording.
Het moment waarop zijn project op onze website zou komen, is daarna uitgesteld tot vandaag om aan te kunnen knopen bij de Landelijke Archievendag 2009. Het thema van dit jaar is immers ‘Oorlog en Vrede'.
Op 16 oktober om 14:30 uur heeft Hans persoonlijk de expositie on line gezet, zodat belangstellenden vanaf nu kennis kunnen nemen van zíjn virtuele tentoonstelling WO II, een indruk in druk.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/99/rss.html westfriesarchief.nl99 Fri, 16 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Oorlog en Vrede in het Westfries Archief (4)]]> Op 17 oktober aanstaande (tussen 10.30 en 16.00 uur) doet het Westfries Archief aan de Blauwe Berg 5c voor het vierde achtereenvolgende jaar mee aan de Landelijke Archievendag. Het thema in 2009 is: ‘Oorlog en vrede'.

De zouaven vormden vanaf 1831 een Frans legeronderdeel, maar als wij in Nederland spreken over de Zouaven bedoelen we de Zouaven van de paus die van 1861 tot 1870 de Kerkelijke Staat verdedigden. De paus had een oproep gedaan aan de hele Katholieke wereld om jonge ongetrouwde mannen naar Rome te sturen om hem te helpen de verwoesting van Rome te voorkomen. Het regiment bestond uit ongeveer 11.000 soldaten. Daarvan waren 3181 strijders uit Nederland afkomstig. Ook vanuit West-Friesland sloten veel jongemannen zich aan bij het pauselijke leger. Via het Nederlandse verzamelpunt Oudenbosch in West-Brabant vertrokken zij naar Rome. In een exotische uitmonstering, die veel leek op die van de oorspronkelijke Franse zouaven, verdedigden zij de kerkelijke staat tegen aanvallen van koning Victor Emauel II van Italië en diens bondgenoot Garibaldi.
Op 5 november 1867 versloegen de Zouaven, met behulp van de Franse legers, Garibaldi in Mentana. Door deze overwinning ontstond een stabiele situatie die tot 1870 zou duren. Vanwege de oorlog van Frankrijk met Pruisen moesten de Franse troepen zich uit Italië terugtrekken. Toen op 1 september 1870 het tweede Franse Keizerrijk ineenstortte hadden de Italianen niets meer te vrezen van de Franse troepen en zetten de aanval in. Op 20 september 1870 viel Rome en daags erna werd het leger der Zouaven ontbonden.
De bekendste Nederlandse Zouaaf, Pieter Jong uit Lutjebroek, sneuvelde op 18 oktober 1867 bij de slag om Monte Libretti. Volgens de overlevering raakte op een gegeven moment zijn munitie op. Alvorens te sneuvelen doodde hij met zijn geweerkolf nog veertien strijders van Garibaldi.
 
In zijn lezing schetst Pim Brieffies de politieke situatie in Italie zo halverwege de 19e eeuw en de ontwikkelingen die leidden tot de oproep van de paus aan de Katholieke wereld de kerkelijke staat te komen verdedigen. Via de belevenissen van de Westfriese Zouaven komt hij uiteindelijk uit op Pieter Jong uit Lutjebroek.
Klik hier voor het programma.
 
Pastoor Gielen onthult op 9 oktober 1917 het monument ter ere van de zouaaf Pieter Jansz Jong. Een jaar later is het monument in de gevel van de rooms-katholieke kerk van Lutjebroek geplaatst.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/98/rss.html westfriesarchief.nl98 Thu, 15 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Landelijke Archievendag: DE Atlas van Blaeu]]> Atlas van Blaeu te zien op Landelijke Archievendag in het Westfries Archief

Deze week is een van de topstukken uit de collectie van het Westfries Archief teruggekeerd van het restauratieatelier: de Stedenatlas van Joannes Blaeu uit 1649. Het ‘West-Friese' exemplaar is volgens kenners één van de mooiste die nog bestaan. De atlas bevat onder andere schitterend ingekleurde plattegronden van de steden in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, maar bijvoorbeeld ook een spectaculaire prent van de beroemde zeilwagen van Simon Stevin.
Restauratie was nodig vanwege schade aan bindwerk en papier door vocht en schimmel, maar ook door eeuwenlang gebruik. De Stedenatlas, die nu hopelijk weer een paar eeuwen meekan, is zo'n dertig jaar geleden dankzij een legaat aan de collectie van het Westfries Archief toegevoegd.
Komende zaterdag is de atlas in al zijn glorie te bewonderen.
 
Op de foto toont bibliothecaris Joke Terra de stadsplattegrond van Medemblik.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/97/rss.html westfriesarchief.nl97 Wed, 14 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Oorlog en Vrede in het Westfries Archief (3)]]> Op 17 oktober aanstaande (tussen 10.30 en 16.00 uur) doet het Westfries Archief aan de Blauwe Berg 5c voor het vierde achtereenvolgende jaar mee aan de Landelijke Archievendag. Het thema in 2009 is: ‘Oorlog en vrede'.

In 1799, zo'n vier jaar nadat hier de ‘Bataafsche Republiek' is uitgeroepen en ons land naar Frans voorbeeld wordt gereorganiseerd, weet de Prins van Oranje een inval in Holland te organiseren. Onze Bataafsche troepen vertrekken uit Medemblik naar de kust om het land te verdedigen tegen een Engels-Russiche legermacht. Meteen hijsen enkele Medemblikkers de Prinsenvlag in de toren en komen er opstootjes van de Oranjeklanten. De Engelse vloot verschijnt al snel voor de kust en dreigt de stad plat te gooien, vanaf zee worden kanonschoten gelost tot over de wierdijk. Het Bataafsgezinde stadsbestuur moet zich overgeven en wordt door de Engelse kapitein Dundas weggestuurd. De magazijnen van de Landswerf worden leeggehaald en met de fregatten verbrand. Al het voedsel dat men kan vinden verdwijnt naar de Engelsen. Hongersnood dreigt nu voor de in de stad opgesloten burgers. Maar dan vechten de Bataafsche troepen zich tot voor de gesloten stadspoorten, terwijl Engelse kanonnen vanaf zee de stad beschieten... Hoe loopt het af met deze oorlog? Op 17 oktober komt Jan Bremer het uitgebreid uit de doeken doen. Archiefstukken over deze roerige periode en prachtige afbeeldingen zijn de hele dag te bekijken.
Klik hier voor het programma.
 
Bij de felle gevechten tussen de Bataafse troepen en het Engels-Russische invasieleger worden ook veel burgers de dupe: huizen in brand, paarden en wagens worden geconfisceerd, de oogst gaat verloren. Gravure naar een tekening van Dirk Langendijk, 1799.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/96/rss.html westfriesarchief.nl96 Thu, 08 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Oorlog en Vrede in het Westfries Archief (2)]]> Op 17 oktober aanstaande (tussen 10.30 en 16.00 uur) doet het Westfries Archief aan de Blauwe Berg 5c voor het vierde achtereenvolgende jaar mee aan de Landelijke Archievendag. Het thema in 2009 is: ‘Oorlog en vrede'. Gedurende de dag worden rond dit thema allerlei facetten van het Westfries Archief in beeld gebracht.

In de geschiedschrijving over West-Friesland nemen handel en scheepvaart een belangrijke plaats in. De vrijheid om handel en scheepvaart te bedrijven is verscheidene malen zwaar bevochten. De bekendste voorbeelden zijn de oorlogen tegen Engeland in de zeventiende eeuw, waaraan onlosmakelijk de naam van Michiel de Ruijter is verbonden.
Hoewel de strijd tegen Engeland zich hoofdzakelijk op zee afspeelde, drukten de oorlogen ook een stempel op het dagelijkse leven in West-Friesland. Lasten-verzwaringen en een uitvaarverbod van visserij en koopvaardij deden de armoede onder de West-Friese bevolking toenemen
De activiteiten in de havensteden Hoorn, Enkhuizen en Medemblik waren voornamelijk gericht op de oorlogsvoering. Er werden nieuwe oorlogsschepen gebouwd en de West-Friese admiraliteit leverde een uiterste inspanning om haar schepen tijdig in zee te brengen.
Peter Swart verzorgt op 17 oktober een lezing over Medemblik en de Tweede Engelse Oorlog (1665-1667). In zijn verhaal wordt onder meer aandacht besteed aan De Jonge Prins, een oorlogsschip van de West-Friese admiraliteit dat in 1666 aan twee grote zeeslagen deelnam. Wat hiervan de gevolgen waren voor de opvarenden wordt getoond aan de hand van een bijzondere verzameling documenten uit het depot van het Westfries Archief.
Klik hier voor het programma.
 

Ets van het magazijn van de West-Friese admiraliteit in Medemblik anno 1726.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/95/rss.html westfriesarchief.nl95 Thu, 01 Oct 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Oorlog en Vrede in het Westfries Archief (1)]]> Op 17 oktober aanstaande (tussen 10.30 en 16.00 uur) doet het Westfries Archief aan de Blauwe Berg 5c voor het vierde achtereenvolgende jaar mee aan de Landelijke Archievendag. Het thema in 2009 is: ‘Oorlog en vrede'. Gedurende de dag worden rond dit thema allerlei facetten van het Westfries Archief in beeld gebracht.

West-Friesland is vaak het toneel van oorlogshandelingen geweest. De West-Friezen vochten ooit tegen de graven van Holland, tot de onderwerping door Floris V in 1288. Bekend zijn ook de invallen van Grote Pier, begin zestiende eeuw. Maar eigenlijk weten we maar weinig over wat er toen precies is gebeurd.

Over de Tachtigjarige Oorlog zijn we beter geïnformeerd. West-Friesland lag enige tijd in de frontlinie van de strijd. Daarover is in de archieven van Hoorn, Enkhuizen en Medemblik veel te vinden. Bijvoorbeeld: voor welke duivelse dilemma's werden bestuurders en inwoners gesteld? De Spaanse hertog Alva werd intens gehaat en de verleiding was groot om te kiezen voor de Prins van Oranje. Maar diens geuzen hadden een gewelddadige reputatie. Moest men de stad zomaar aan zo'n ongedisciplineerde bende overleveren? En als de Prins de oorlog zou verliezen, met andere woorden: al gokten zij ‘verkeerd'? Dan zouden zij ongetwijfeld worden gestraft wegens hoogverraad.

Over deze voor West-Friesland zo duistere tijden gaat een lezing van prof. dr. Henk van Nierop van de Universiteit van Amsterdam. Verder worden op 17 oktober archiefschatten getoond, eigenhandig geschreven door de hoofdrolspelers van toen.
Klik hier voor het programma.
 

Ets van de slag op de Zuiderzee op 11 en 12 oktober 1573 voor de kust van Hoorn, waarbij de vloot van de Spaanse admiraal Bossu werd verslagen.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/93/rss.html westfriesarchief.nl93 Thu, 24 Sep 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Bezoek gemeenteraad Drechterland]]> De gemeenteraadsleden en de leden van het college van burgemeester en wethouders van Drechterland hebben vrijdag 18 september jl., vergezeld van hun partners, een verrassingsbezoek gebracht aan het Westfries Archief. Meestal weet degene die bezocht wordt van niets, in dit geval werden de bezoekers verrast.

Directeur Dirk Dekema informeerde het gezelschap over het beleidsplan van het Westfries Archief voor de komende jaren. In dit beleidsplan is veel aandacht voor de digitalisering van originele bronnen en digitale duurzaamheid. Digitale duurzaamheid gaat over het in goede en toegankelijke staat houden van digitale archieven die door de gemeenten worden gevormd.

Ook digitale bestanden moeten na twintig jaar overgebracht worden naar het Westfries Archief om vervolgens nog heel lang door de bezoekers geraadpleegd te kunnen worden. En juist aan het goed toegankelijk houden van digitale bestanden kleven nogal wat haken en ogen, waarvoor nog geen afdoende oplossingen beschikbaar zijn. Als die oplossingen niet tijdig gevonden worden dreigt veel digitale informatie verloren te gaan.

Jan de Bruin ging vervolgens in op de stadsrechten binnen de huidige gemeente Drechterland. Veel dorpen die nu deel uitmaken van de gemeente Drechterland, hebben vroeger stadsrechten gehad. Verder vertelde hij de bezoekers over de prachtige kaart van Drechterland van de hand van Govert Oostwoud (1723). De burgemeester van Drechterland, Rob van der Riet, mocht na afloop van het verhaal van Jan een ingelijste afdruk van deze prachtige kaart in ontvangst nemen.
Na een korte rondleiding door het gebouw ging het gezelschap verder, op weg naar een nieuwe onbekende bestemming.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/94/rss.html westfriesarchief.nl94 Thu, 24 Sep 2009 00:00:00 +0200 <![CDATA[Nieuw boek: 'T Wees Huys in Hoorn]]> Onlangs verscheen een standaardwerk over het Protestants Weeshuis en zijn voorlopers in Hoorn. Hieronder volgt de tekst die de achterkant van het boek siert.

--------

'T WEES HUYS IN HOORN

Deze publicatie over het Hoornse weeshuiscomplex aan de Korte Achterstraat behandelt zes eeuwen bouwhistorie en bewoningsgeschiedenis van een de grootste rijksmonumenten die de stad rijk is. Directe aanleiding is de verwerving van de gebouwen in 2005 door woningcorporatie IntermarisHoeksteen waarna een ingrijpende en kostbare restauratie volgt. Het interieur wordt aan de wensen van de nieuwe gebruikers aangepast. Nog tijdens het restauratieproces neemt de woningcorporatie de naastgelegen Mariakapel over van de Stichting Stadsherstel Hoorn. Deze oude kloosterkapel maakt onderdeel uit van het driehoekig gebouwencomplex. Wat zich heeft afgespeeld tussen de bouw in de late Middeleeuwen (1408) tot en met de laatste fase van de restauratie (2008) is in dit dertiende deel van de Bouwhistorische Reeks Hoorn te lezen.

Het boek bestaat uit drie delen. In het eerste deel neemt Christiaan Schrickx als mediëvist de lezer mee naar het wel en wee van het kloosterleven in het Hoorn van de late Middeleeuwen. Hij betrekt daarbij niet alleen de geestelijke aspecten van dat leven maar ook de complexe katholieke organisatie van dat leven. Zijn tijdvak eindigt met de reformatie in 1573 en met de gevangenzetting van de Spaanse graaf Maximiliaen van Bossu in het oude klooster.
Architectuurhistoricus Jos van der Lee neemt deel II voor zijn rekening, het leeuwendeel van dit boek. Hij beschrijft de bewoningsgeschiedenis van het Burgerweeshuis tot de Franse tijd en die van het Protestants Weeshuis tot ver in de twintigste eeuw. Zijn minutieus archiefonderzoek levert over de geschiedenis van het gebouw veel nieuwe zaken op en gunt ons een heldere blik in de keuken van het weeshuisleven. Het zijn de indringende ervaringen van de weeskinderen met ‘hun' vaders en moeders die het boek een doorleefd karakter geven.
Bouwhistoricus Boudewijn van Langen heeft als partner van het architectenbureau de restauratie begeleid. Hij schrijft in deel III over de bouwgeschiedenis en reconstrueert de talloze fasen van bouwkundige veranderingen sinds de kloosterperiode. Aan het eind behandelt hij de restauratie van 2007-2008. Het boek bevat achterin een cd met alle noten en bijlagen.

'T WEES HUYS IN HOORN is een boek geworden met ontroerende verhalen van en over mensen. Over kloosterzusters en paters, over weeskinderen in goede en slechte tijden, over strenge weesvaders en lieve weesmoeders, over reglementen en instructies, over regenten en regentessen en andere “luyden van distinctie”.

--------
 
Gelukkig is het archief van het Protestants Weeshuis zeer compleet bewaard gebleven. De ‘papieren nalatenschap', bijna 20 strekkende meter plankruimte, is een rijke bron gebleken bij het onderzoek voor en de samenstelling van 'T Wees Huys in Hoorn. Belangstellenden die nog meer willen weten dan de auteurs van het boek al hebben beschreven, kunnen terecht in de studiezaal van het Westfries Archief. De toegang op het archief is hier te vinden (zoekterm: 0510).

De publicatie is verkrijgbaar bij de Vereniging Oud Hoorn.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/92/rss.html westfriesarchief.nl92 Wed, 23 Sep 2009 00:00:00 +0200