westfriesarchief.nl http://WWW.westfriesarchief.nl/ westfriesarchief.nl nl Copyright (c) 2012, westfriesarchief.nl Thu, 02 Feb 2012 09:39:35 +0100 Thu, 02 Feb 2012 09:39:35 +0100 60 http://blogs.law.harvard.edu/tech/rss webmaster@westfriesarchief.nl YourCMS westfriesarchief.nl westfriesarchief.nl http://WWW.westfriesarchief.nl/uploads/site/logo_rss.jpg http://WWW.westfriesarchief.nl/ <![CDATA[Een nieuwe aanwinst, aflevering 1]]>
Eerste bladzijde van het notulenboek
 
Soms gebeurt er iets dat je niet voor mogelijk houdt. Eén van de kerkvoogden van de hervormde gemeente Spanbroek bracht het Westfries Archief onlangs een notulenboek van de kerkenraad over de periode 1795-1805. Dit register was eigenlijk als verloren beschouwd.
Het notulenboek omspant een voor hervormd Spanbroek onthutsende periode. Dit heeft te maken met de toenmalige politieke veranderingen in ons land. Tijdens de Republiek der Verenigde Nederlanden genoten de hervormden gedurende ruim twee eeuwen een bevoorrechte positie. Die moesten zij na de Bataafse Omwenteling van januari 1795 van de ene op de andere dag inleveren.
De beschreven gebeurtenissen laten zich vaak als een roman lezen. De komende tijd wordt in een aantal korte artikelen op onze website aandacht besteed aan deze roerige periode uit de geschiedenis van Spanbroek.
 
Het raadhuis en de Nederlands Hervormde Kerk van Spanbroek anno 1726

Spanbroek en de Bataafse omwenteling

Deel 1: de sleutel van de toren

Net als elders in Europa groeide tegen het einde van de achttiende eeuw in de Republiek het verlangen naar een ander, minder ‘aristocratisch' bestuur. Voorstanders van veranderingen verenigden zich in de Nederlanden in de Patriottenbeweging. De Orangisten, aanhangers van stadhouder Willem V, waren hier fel tegen. Rond 1787 escaleerden de tegenstellingen. De stadhouder wist echter met hulp van het Pruisische leger de orde te herstellen.

De Fransen, die het gedachtegoed van de Franse revolutie over heel Europa wilden verspreiden, vielen eind 1794 de Republiek binnen. De voorstanders van veranderingen zagen nu hun kans schoon. Op 19 januari 1795 riepen zij de Bataafse Republiek uit. Daags daarvoor was Willem V naar Engeland gevlucht.

Binnen een paar weken na de omwenteling volgde de “Erkentenis en Verklaaring der Rechten van den Mensch en van den Burger” op 31 januari 1795. Deze bekendmaking leidde tot het ontslag van alle zittende regenten, zowel in de steden als op het platteland. Het toezicht op de aanstelling van nieuwe bestuurders lag in handen van een aantal hoofddorpen. Het Comité Révolutionair van Spanbroek bij voorbeeld was bevoegd tot reorganisatie van het platteland in de omgeving. Een centrale rol was weggelegd voor Henricus Kosters, pastoor van de schuilkerk aan het oosteinde van Spanbroek. Hij kon meteen aan de slag in zijn eigen dorp: alle vijftien hervormde vroedschappen werden ontslagen. Andersdenkenden waren voortaan niet meer van het bekleden van overheidsfuncties uitgesloten. En dat was voor Spanbroek heel belangrijk, want het dorp was in grote meerderheid katholiek...

De hervormden dus moesten van de ene op de andere dag hun bevoorrechte positie inleveren. In plaats van de vroedschap kwam er een geheel nieuw Comité Révolutionair van zeven ‘provisionele representanten'. Daarvan waren er in eerste instantie toch nog drie hervormd. Na de nog in 1795 gehouden vrije verkiezingen werd het Comité Révolutionair echter vervangen door een geheel katholieke municipaliteit. De eerste krachtmeting tussen deze nieuwe dorpsbestuurders en de hervormden ging over de kerktoren. Volgens de municipaliteit had de hele dorpsgemeenschap altijd voor het onderhoud van de toren gezorgd. Die kon daarom als gemeente-eigendom worden beschouwd. Men vond daarom dat de klok ook voor de katholieke parochies geluid zou moeten worden .
Preekstoel van de Nederlands Hervormde kerk in Spanbroek
 
De hervormden zagen dit helemaal niet zitten: zij vreesden ‘katholiek' klokgelui tijdens de hervormde eredienst. Op bevel van de municipaliteit was de klok al een paar keer geluid voor katholieke erediensten. Op 22 november 1795 besloten de kerkenraad en de stemgerechtigde mansleden dat dit niet meer zou gebeuren. De klok zou alleen nog worden geluid voor de hervormde eredienst, bij brand, en waternoden, onraad etc, bij publieke plechtigheden, overlijden en begrafenissen. De sleutel van de toren werd in handen gesteld van koster Aegidens Topsvoort. Topsvoort moest ervoor zorgen dat dit besluit strikt zou worden uitgevoerd, mocht voor geen enkele gemeentelijke of particuliere eis wijken en de sleutel niet aan iemand anders afgeven. En zo werd de arme koster meer en meer gemangeld tussen openbaar en kerkelijk gezag.
Het oude raadhuisje van Spanbroek
 
Een reactie van de municipaliteit kon niet uitblijven. Deze gelastte de koster schriftelijk op zondagen voor de “Roomsch gezinde religie” de klok te luiden. Het luidgeld mocht hij aan niemand anders overhandigen dan aan de president-burgemeester. Topsvoort nam de aanschrijving onder dwang aan, maar antwoordde niet te kunnen gehoorzamen. De kerkenraad werd hierop door de municipaliteit gedagvaard voor een vergadering op zaterdag 5 december 1795.

Namens de hervormde gemeente verschenen Gerrit Bomzij, Joris Goezinnen en Aegidens Topsvoort.

Zij lieten weten zonder overleg niet in te kunnen gaan op de eis van de municipaliteit: inlevering van de sleutel en de gelden van de toren. De municipaliteit dreigde hierop met geweld, maar de kerkmeesters hielden voet bij stuk. Na de vergadering stuurde de municipaliteit een bode naar het huis van de koster met de volgende boodschap: “Uijt naam van de municipaliteit wordt de bode gelast om de sleutel van den tooren te haalen van den burger Topsvoort en dat zij municipaalen zullen luyden voor alle gesindheeden tot zo lang dat zij kerkemeesters ons aantoonen dat wij daar geen regt op hebben.” Topsvoort antwoordde dat hij de sleutels niet mocht afgeven en verwees droogjes naar het hervormde kerkbestuur.

Kort nadat de bode was vertrokken, werd de trom voor de schutterij geroerd. Ook lid Aegidens Topsvoort moest onder de wapenen te komen. Iedereen kreeg twee scherpe patronen uitgereikt, de manschappen stonden met gepresenteerd geweer opgesteld voor het raadhuis. Maarten Pronk, een van de leden van de municipaliteit, vroeg “of de burgerij geneegen was om de municipaliteit, in gevallen zij niet goedwillig de sleutels van de toren konde bekoomen, om voor alle gesindheeden de klok te luyden, te zullen met geweld assisteeren.” De leden van de Schutterij, de meesten katholiek, antwoordden met “Ja”. De verraste Topsvoort protesteerde, waarop zowel de municipaliteit als de wachtbroeders riepen: “Ontwapen hem”. De koster vroeg of er iets op zijn patriottisme of gedrag was aan te merken. Wederom riepen municipaliteit en schutterij ”Ontwapen hem, hij wil de municipaliteit niet gehoorzaam zijn”. Uiteindelijk staakte Topsvoort zijn verzet. Hij overhandigde de sleutel aan hervormde kerkmeester Joris Goezinnen, die de sleutel op een lessenaar legde met de woorden: “Daar leyd de sleutel, die ze daar vandaan durft te neemen, die kan.” “Dat durf ik doen”, antwoordde Maarten Pronk “na eenige bedenking”. Hij greep de sleutel en vertrok met zijn gevolg.
Fragment uit het notulenboek
 
Uiteindelijk kreeg het verhaal nog een staartje: op last van de provisionele representanten van Holland moest de municipaliteit de sleutel teruggeven aan degenen van wie hij was “ontweldigd”. Zolang er over het eigendomsprobleem van de eind zestiende eeuw hervormd geworden kerkgebouwen geen algemene wettelijke regeling was getroffen, werden beschikkingen in individuele gevallen uitgesteld.
]]>
Eerste bladzijde van het notulenboek
 
Soms gebeurt er iets dat je niet voor mogelijk houdt. Eén van de kerkvoogden van de hervormde gemeente Spanbroek bracht het Westfries Archief onlangs een notulenboek van de kerkenraad over de periode 1795-1805. Dit register was eigenlijk als verloren beschouwd.
Het notulenboek omspant een voor hervormd Spanbroek onthutsende periode. Dit heeft te maken met de toenmalige politieke veranderingen in ons land. Tijdens de Republiek der Verenigde Nederlanden genoten de hervormden gedurende ruim twee eeuwen een bevoorrechte positie. Die moesten zij na de Bataafse Omwenteling van januari 1795 van de ene op de andere dag inleveren.
De beschreven gebeurtenissen laten zich vaak als een roman lezen. De komende tijd wordt in een aantal korte artikelen op onze website aandacht besteed aan deze roerige periode uit de geschiedenis van Spanbroek.
 
Het raadhuis en de Nederlands Hervormde Kerk van Spanbroek anno 1726

Spanbroek en de Bataafse omwenteling

Deel 1: de sleutel van de toren

Net als elders in Europa groeide tegen het einde van de achttiende eeuw in de Republiek het verlangen naar een ander, minder ‘aristocratisch' bestuur. Voorstanders van veranderingen verenigden zich in de Nederlanden in de Patriottenbeweging. De Orangisten, aanhangers van stadhouder Willem V, waren hier fel tegen. Rond 1787 escaleerden de tegenstellingen. De stadhouder wist echter met hulp van het Pruisische leger de orde te herstellen.

De Fransen, die het gedachtegoed van de Franse revolutie over heel Europa wilden verspreiden, vielen eind 1794 de Republiek binnen. De voorstanders van veranderingen zagen nu hun kans schoon. Op 19 januari 1795 riepen zij de Bataafse Republiek uit. Daags daarvoor was Willem V naar Engeland gevlucht.

Binnen een paar weken na de omwenteling volgde de “Erkentenis en Verklaaring der Rechten van den Mensch en van den Burger” op 31 januari 1795. Deze bekendmaking leidde tot het ontslag van alle zittende regenten, zowel in de steden als op het platteland. Het toezicht op de aanstelling van nieuwe bestuurders lag in handen van een aantal hoofddorpen. Het Comité Révolutionair van Spanbroek bij voorbeeld was bevoegd tot reorganisatie van het platteland in de omgeving. Een centrale rol was weggelegd voor Henricus Kosters, pastoor van de schuilkerk aan het oosteinde van Spanbroek. Hij kon meteen aan de slag in zijn eigen dorp: alle vijftien hervormde vroedschappen werden ontslagen. Andersdenkenden waren voortaan niet meer van het bekleden van overheidsfuncties uitgesloten. En dat was voor Spanbroek heel belangrijk, want het dorp was in grote meerderheid katholiek...

De hervormden dus moesten van de ene op de andere dag hun bevoorrechte positie inleveren. In plaats van de vroedschap kwam er een geheel nieuw Comité Révolutionair van zeven ‘provisionele representanten'. Daarvan waren er in eerste instantie toch nog drie hervormd. Na de nog in 1795 gehouden vrije verkiezingen werd het Comité Révolutionair echter vervangen door een geheel katholieke municipaliteit. De eerste krachtmeting tussen deze nieuwe dorpsbestuurders en de hervormden ging over de kerktoren. Volgens de municipaliteit had de hele dorpsgemeenschap altijd voor het onderhoud van de toren gezorgd. Die kon daarom als gemeente-eigendom worden beschouwd. Men vond daarom dat de klok ook voor de katholieke parochies geluid zou moeten worden .
Preekstoel van de Nederlands Hervormde kerk in Spanbroek
 
De hervormden zagen dit helemaal niet zitten: zij vreesden ‘katholiek' klokgelui tijdens de hervormde eredienst. Op bevel van de municipaliteit was de klok al een paar keer geluid voor katholieke erediensten. Op 22 november 1795 besloten de kerkenraad en de stemgerechtigde mansleden dat dit niet meer zou gebeuren. De klok zou alleen nog worden geluid voor de hervormde eredienst, bij brand, en waternoden, onraad etc, bij publieke plechtigheden, overlijden en begrafenissen. De sleutel van de toren werd in handen gesteld van koster Aegidens Topsvoort. Topsvoort moest ervoor zorgen dat dit besluit strikt zou worden uitgevoerd, mocht voor geen enkele gemeentelijke of particuliere eis wijken en de sleutel niet aan iemand anders afgeven. En zo werd de arme koster meer en meer gemangeld tussen openbaar en kerkelijk gezag.
Het oude raadhuisje van Spanbroek
 
Een reactie van de municipaliteit kon niet uitblijven. Deze gelastte de koster schriftelijk op zondagen voor de “Roomsch gezinde religie” de klok te luiden. Het luidgeld mocht hij aan niemand anders overhandigen dan aan de president-burgemeester. Topsvoort nam de aanschrijving onder dwang aan, maar antwoordde niet te kunnen gehoorzamen. De kerkenraad werd hierop door de municipaliteit gedagvaard voor een vergadering op zaterdag 5 december 1795.

Namens de hervormde gemeente verschenen Gerrit Bomzij, Joris Goezinnen en Aegidens Topsvoort.

Zij lieten weten zonder overleg niet in te kunnen gaan op de eis van de municipaliteit: inlevering van de sleutel en de gelden van de toren. De municipaliteit dreigde hierop met geweld, maar de kerkmeesters hielden voet bij stuk. Na de vergadering stuurde de municipaliteit een bode naar het huis van de koster met de volgende boodschap: “Uijt naam van de municipaliteit wordt de bode gelast om de sleutel van den tooren te haalen van den burger Topsvoort en dat zij municipaalen zullen luyden voor alle gesindheeden tot zo lang dat zij kerkemeesters ons aantoonen dat wij daar geen regt op hebben.” Topsvoort antwoordde dat hij de sleutels niet mocht afgeven en verwees droogjes naar het hervormde kerkbestuur.

Kort nadat de bode was vertrokken, werd de trom voor de schutterij geroerd. Ook lid Aegidens Topsvoort moest onder de wapenen te komen. Iedereen kreeg twee scherpe patronen uitgereikt, de manschappen stonden met gepresenteerd geweer opgesteld voor het raadhuis. Maarten Pronk, een van de leden van de municipaliteit, vroeg “of de burgerij geneegen was om de municipaliteit, in gevallen zij niet goedwillig de sleutels van de toren konde bekoomen, om voor alle gesindheeden de klok te luyden, te zullen met geweld assisteeren.” De leden van de Schutterij, de meesten katholiek, antwoordden met “Ja”. De verraste Topsvoort protesteerde, waarop zowel de municipaliteit als de wachtbroeders riepen: “Ontwapen hem”. De koster vroeg of er iets op zijn patriottisme of gedrag was aan te merken. Wederom riepen municipaliteit en schutterij ”Ontwapen hem, hij wil de municipaliteit niet gehoorzaam zijn”. Uiteindelijk staakte Topsvoort zijn verzet. Hij overhandigde de sleutel aan hervormde kerkmeester Joris Goezinnen, die de sleutel op een lessenaar legde met de woorden: “Daar leyd de sleutel, die ze daar vandaan durft te neemen, die kan.” “Dat durf ik doen”, antwoordde Maarten Pronk “na eenige bedenking”. Hij greep de sleutel en vertrok met zijn gevolg.
Fragment uit het notulenboek
 
Uiteindelijk kreeg het verhaal nog een staartje: op last van de provisionele representanten van Holland moest de municipaliteit de sleutel teruggeven aan degenen van wie hij was “ontweldigd”. Zolang er over het eigendomsprobleem van de eind zestiende eeuw hervormd geworden kerkgebouwen geen algemene wettelijke regeling was getroffen, werden beschikkingen in individuele gevallen uitgesteld.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/139/rss.html westfriesarchief.nl139 Tue, 21 Dec 2010 00:00:00 +0100 <![CDATA[Leesprobleem van de maand (december 2010)]]> Vrijwilligers, bezoekers en medewerkers komen in de stukken die zij raadplegen nogal eens onleesbare woorden of zinnen tegen. Na lang staren, vergelijken en proberen kan een verfrissende blik de oplossing bieden. Elke maand wordt er een nieuw leesprobleem op onze website geplaatst. Denkt u de oplossing te weten? Plaats dan een reactie op het WFA-weblog.
Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Hoorn 101. Hierin staan de huwelijkssluitingen voor het gerecht in de periode 1625-1713. Het onleesbare woord is het eerste woord van de tweede regel. Op de eerste regel staat: Jan Willemsz jonggesel van Ceulen, daarna volgt het onleesbare woord. Vermoedelijk is het een beroep.
]]> Vrijwilligers, bezoekers en medewerkers komen in de stukken die zij raadplegen nogal eens onleesbare woorden of zinnen tegen. Na lang staren, vergelijken en proberen kan een verfrissende blik de oplossing bieden. Elke maand wordt er een nieuw leesprobleem op onze website geplaatst. Denkt u de oplossing te weten? Plaats dan een reactie op het WFA-weblog.
Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Hoorn 101. Hierin staan de huwelijkssluitingen voor het gerecht in de periode 1625-1713. Het onleesbare woord is het eerste woord van de tweede regel. Op de eerste regel staat: Jan Willemsz jonggesel van Ceulen, daarna volgt het onleesbare woord. Vermoedelijk is het een beroep.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/138/rss.html westfriesarchief.nl138 Thu, 16 Dec 2010 00:00:00 +0100 <![CDATA[Archief Zeilmakerij Hooiveld, later Van de Gruiter naar Westfries Archief]]> Het Westfries Archief is allereerst de plaats waar de aangesloten burgerlijke gemeenten en andere overheidsorganen hun archieven bewaren. Ook aan particuliere instellingen en personen wordt echter de mogelijkheid geboden ouder archiefmateriaal op een verantwoorde manier onder te brengen. Veel verenigingen en kerkelijke instellingen hebben de weg naar het Westfries Archief al weten te vinden. Het Westfriese bedrijfsleven blijft op dat terrein wat achter. Om de Westfriese economische geschiedenis goed te kunnen bestuderen is het echter van belang dat een voldoende aantal bedrijfsarchieven voor het nageslacht bewaard blijft.
 
factuur uit 1899 (detail)
Het is daarom verheugend dat Van de Gruiter Zeildoekprodukten, een Andijker onderneming die teruggaat tot ver in de negentiende eeuw, besloot haar oudere bescheiden aan het Westfries Archief over te dragen. Het bedrijf startte als Zeilmakerij Hooiveld. Jacob Hooiveld (Andijk 3 juli 1803 – 3 februari 1880) was de eerste zeilmaker. De oudste facturen dateren uit 1847. Het bedrijf werd voortgezet door zoon Dirk en kleinzoon Jacob. Er werden molen-, dijk- en schuitzeilen en zeildoekenbroeken vervaardigd.
factuur uit 1938 (detail)
In 1927 kwam Cornelis van de Gruiter vanuit Vlissingen naar Andijk om in de zeilmakerij te gaan werken. Hij trouwde in 1930 met Aafje Hooiveld, dochter van Jacob en nam in 1938 de zeilmakerij van zijn schoonvader over. De firma ging werken onder de naam Zeilmakerij v/h Jacob Hooiveld Dzn., wat later is gewijzigd in Van de Gruiter Zeildoekprodukten en Zonwering.
in het eerste huis op de foto woonde en werkte Jacob Hooiveld
]]> Het Westfries Archief is allereerst de plaats waar de aangesloten burgerlijke gemeenten en andere overheidsorganen hun archieven bewaren. Ook aan particuliere instellingen en personen wordt echter de mogelijkheid geboden ouder archiefmateriaal op een verantwoorde manier onder te brengen. Veel verenigingen en kerkelijke instellingen hebben de weg naar het Westfries Archief al weten te vinden. Het Westfriese bedrijfsleven blijft op dat terrein wat achter. Om de Westfriese economische geschiedenis goed te kunnen bestuderen is het echter van belang dat een voldoende aantal bedrijfsarchieven voor het nageslacht bewaard blijft.
 
factuur uit 1899 (detail)
Het is daarom verheugend dat Van de Gruiter Zeildoekprodukten, een Andijker onderneming die teruggaat tot ver in de negentiende eeuw, besloot haar oudere bescheiden aan het Westfries Archief over te dragen. Het bedrijf startte als Zeilmakerij Hooiveld. Jacob Hooiveld (Andijk 3 juli 1803 – 3 februari 1880) was de eerste zeilmaker. De oudste facturen dateren uit 1847. Het bedrijf werd voortgezet door zoon Dirk en kleinzoon Jacob. Er werden molen-, dijk- en schuitzeilen en zeildoekenbroeken vervaardigd.
factuur uit 1938 (detail)
In 1927 kwam Cornelis van de Gruiter vanuit Vlissingen naar Andijk om in de zeilmakerij te gaan werken. Hij trouwde in 1930 met Aafje Hooiveld, dochter van Jacob en nam in 1938 de zeilmakerij van zijn schoonvader over. De firma ging werken onder de naam Zeilmakerij v/h Jacob Hooiveld Dzn., wat later is gewijzigd in Van de Gruiter Zeildoekprodukten en Zonwering.
in het eerste huis op de foto woonde en werkte Jacob Hooiveld
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/137/rss.html westfriesarchief.nl137 Mon, 15 Nov 2010 00:00:00 +0100 <![CDATA[Resoluties Hoorn, Enkhuizen en Medemblik weer raadpleegbaar]]> Onderzoekers kunnen de resolutieboeken van Hoorn, Enkhuizen en Medemblik vanaf heden weer raadplegen. De registers waren tijdelijk de deur uit in verband met ons digitaliseringsproject.
 
Enkele delen uit het Stadsarchief Medemblik zijn nog niet ter inzage; die worden op dit moment opnieuw ingebonden. Het gaat om de bergnummers 1, 10, 13, 14, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 36 en 42.
]]> Onderzoekers kunnen de resolutieboeken van Hoorn, Enkhuizen en Medemblik vanaf heden weer raadplegen. De registers waren tijdelijk de deur uit in verband met ons digitaliseringsproject.
 
Enkele delen uit het Stadsarchief Medemblik zijn nog niet ter inzage; die worden op dit moment opnieuw ingebonden. Het gaat om de bergnummers 1, 10, 13, 14, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 36 en 42.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/134/rss.html westfriesarchief.nl134 Thu, 21 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[Landelijke archievendag 2010]]>
Bezoekers voeren opdrachten uit tijdens de interactieve route
 
Dit jaar was alles anders tijdens de landelijke archievendag op 16 oktober jl. In plaats van het landelijke thema land en water was er aandacht voor het oudste aandeel ter wereld, dat onlangs in het Westfries Archief is gevonden. Geen rondleidingen deze keer maar een ontdekkingstocht door het gebouw met behulp van een PDA. Geen lezingen maar zelf snuffelen in een selectie boeken uit onze schitterende bibliotheek.
Gebleven is de informatiestand van de Genealogische vereniging, afdeling West-Friesland Oost.
Veel belangstelling voor de bibliotheek
 
Helemaal nieuw zijn de historische geocache-routes van het Westfries Archief die op landelijke archievendag van start zijn gegaan. De zeven routes worden afgesloten met een bonuscache, die gezamenlijk met de Westfriese Omringrijk is opgezet. De belangstelling hiervoor is groot en de reacties (veelbe)lovend.
Wij hebben op 16 oktober ongeveer honderd bezoekers mogen verwelkomen en dat is minder dan dat we gewend zijn. Gelukkig hoorde een groot deel daarvan tot de categorie “nieuw publiek” en daar zijn we erg blij mee. Naar schatting honderdvijftig mensen hebben rond landelijke archievendag onze geocache-routes al gelopen. Als we deze belangstellenden meetellen komen we aan een bezoekersaantal waar we best trots op mogen zijn.
Jonge bezoekers in het Westfries Archief
 

De geocaches van het Westfries Archief gaan in op het leven van een bruidspaar, jonge dienstbode, kamerbode, landmeter, regent, weeskind, waardin en haar kinderen. Met behulp van een gps-systeem en de website http://www.geocaching.com/seek/nearest.aspx?u=westfriesarchief kunt u de voetstappen volgen van deze personen.

]]>
Bezoekers voeren opdrachten uit tijdens de interactieve route
 
Dit jaar was alles anders tijdens de landelijke archievendag op 16 oktober jl. In plaats van het landelijke thema land en water was er aandacht voor het oudste aandeel ter wereld, dat onlangs in het Westfries Archief is gevonden. Geen rondleidingen deze keer maar een ontdekkingstocht door het gebouw met behulp van een PDA. Geen lezingen maar zelf snuffelen in een selectie boeken uit onze schitterende bibliotheek.
Gebleven is de informatiestand van de Genealogische vereniging, afdeling West-Friesland Oost.
Veel belangstelling voor de bibliotheek
 
Helemaal nieuw zijn de historische geocache-routes van het Westfries Archief die op landelijke archievendag van start zijn gegaan. De zeven routes worden afgesloten met een bonuscache, die gezamenlijk met de Westfriese Omringrijk is opgezet. De belangstelling hiervoor is groot en de reacties (veelbe)lovend.
Wij hebben op 16 oktober ongeveer honderd bezoekers mogen verwelkomen en dat is minder dan dat we gewend zijn. Gelukkig hoorde een groot deel daarvan tot de categorie “nieuw publiek” en daar zijn we erg blij mee. Naar schatting honderdvijftig mensen hebben rond landelijke archievendag onze geocache-routes al gelopen. Als we deze belangstellenden meetellen komen we aan een bezoekersaantal waar we best trots op mogen zijn.
Jonge bezoekers in het Westfries Archief
 

De geocaches van het Westfries Archief gaan in op het leven van een bruidspaar, jonge dienstbode, kamerbode, landmeter, regent, weeskind, waardin en haar kinderen. Met behulp van een gps-systeem en de website http://www.geocaching.com/seek/nearest.aspx?u=westfriesarchief kunt u de voetstappen volgen van deze personen.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/135/rss.html westfriesarchief.nl135 Thu, 21 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[Spel van de Gouden Eeuw: uw stem telt !]]> Volgende week woensdag 27 oktober vindt in Leiden de finale van de Academische Jaarprijs 2010 plaats. Onder de vijf deelnemers bevindt zich één team van historici werkzaam aan de Universiteit Utrecht. Zij ontwierpen een ondernemersspel over de Gouden Eeuw op basis van hun onderzoek naar de ontwikkeling van financiële markten. Met het geld van de prijs willen zij dat computerspel gaan maken. Op hun weblog(www.geldindegoudeneeuw.nl)komt u alles te weten over het spel en de mensen van Team Gelderblom, waaronder Ruben Schalk, die eerder dit jaar het Enkhuizer VOC ‘aandeel’ vond. Voor Westfriezen biedt het weblog een interessant onderdeel in de vorm van een lesbrief voor het middelbaar onderwijs over Olff Stevensz, een Enkhuizer ondernemer uit de Gouden Eeuw. U kunt ook een trailer van het spel bekijken als u hierklikt. Dit jaar kan bovendien iedereen teams helpen door daarop te stemmen voor de publieksprijs: http://weblogs.vpro.nl/labyrint/publieksprijs/. Help mee met het realiseren van dit fascinerende geschiedenisspel en stem op Team Gelderblom!

]]> Volgende week woensdag 27 oktober vindt in Leiden de finale van de Academische Jaarprijs 2010 plaats. Onder de vijf deelnemers bevindt zich één team van historici werkzaam aan de Universiteit Utrecht. Zij ontwierpen een ondernemersspel over de Gouden Eeuw op basis van hun onderzoek naar de ontwikkeling van financiële markten. Met het geld van de prijs willen zij dat computerspel gaan maken. Op hun weblog(www.geldindegoudeneeuw.nl)komt u alles te weten over het spel en de mensen van Team Gelderblom, waaronder Ruben Schalk, die eerder dit jaar het Enkhuizer VOC ‘aandeel’ vond. Voor Westfriezen biedt het weblog een interessant onderdeel in de vorm van een lesbrief voor het middelbaar onderwijs over Olff Stevensz, een Enkhuizer ondernemer uit de Gouden Eeuw. U kunt ook een trailer van het spel bekijken als u hierklikt. Dit jaar kan bovendien iedereen teams helpen door daarop te stemmen voor de publieksprijs: http://weblogs.vpro.nl/labyrint/publieksprijs/. Help mee met het realiseren van dit fascinerende geschiedenisspel en stem op Team Gelderblom!

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/136/rss.html westfriesarchief.nl136 Thu, 21 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[16 oktober landelijke archievendag in Westfries Archief]]> Zoek mee naar oude en nieuwe West-Friese schatten

Op zaterdag 16 oktober gaan de schatkamers van het Westfries Archief open voor het publiek. Het Westfries Archief pakt samen met Programmabureau Westfriese Omringdijk groots uit op de landelijke archievendag. Je kunt er van 11.00 tot 16.00 uur terecht voor een interactieve rondleiding, om je familiestamboom uit te zoeken en je kunt meedoen met het nieuwe fenomeen ‘geocaching'. Voor geoefende ‘geocachers' lanceren het Westfries Archief en het Programmabureau Westfriese Omringdijk diverse geocacheroutes in de regio.

Het Westfries Archief bevat een schat aan informatie over de historie van West-Friesland. Onlangs vond een student er 's werelds oudste aandeel. ‘Veel mensen hebben ten onrechte een stoffig beeld bij een archief. Het bevat ontzettend veel waardevolle documenten. Als je maar een beetje interesse in de geschiedenis hebt, kun je hier boeiende verhalen achterhalen‘, aldus Dirk Dekema, directeur van het Westfries Archief. Om hier kennis mee te maken kun je tijdens de landelijke archievendag een interactieve rondleiding volgen in het Westfries Archief. Deze rondleiding staat onder andere stil bij het VOC-aandeel en de manuscriptkaart van West-Friesland uit 1654.
 

Vind de schat en help deze munt op weg

 
Geocaching
Geocaching is een moderne manier van schatzoeken. Met behulp van een GPS-ontvanger ga je op zoek naar een verborgen object, waarvan je alleen de gps-coördinaten weet. Het is een actieve hobby die steeds meer in opkomst is. Er zijn al enkele geocacheroutes in de regio. Op zaterdag 16 oktober lanceren het Westfries Archief en het Programmabureau Westfriese Omringdijk hun geocacheroutes. De routes “Uit het leven van een…” en de route ‘Verborgen schatten van de dijk' voeren uiteindelijk naar een gezamenlijke bonuscache (de grote schat). Wil je meer weten over geocaching? Bij het Westfries Archief krijg je uitleg en kun je zelfs op zoek gaan naar je eerste schat in de directe omgeving.

Met de route van het Westfries Archief treedt je in de voeten van je West-Friese voorouders. De ‘Verbogen schatten van de dijk' voert je langs dertien gemeenten aan de Westfriese Omringdijk. Wie vindt als eerste de grote, historische, gezamenlijke bonuscache?

Familiestamboom
Wie benieuwd is naar zijn of haar familiehistorie kan uitleg krijgen over ‘genealogie'. Vrijwilligers van het Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) helpen je op weg met je onderzoek. Als je hier op zaterdag 16 oktober een start mee wilt maken, neem dan zoveel mogelijk gegevens mee van je grootouders of zelfs overgrootouders. Denk hierbij aan hun geboortedatum, geboorteplaats en trouwdatum. Deze informatie kun je bijvoorbeeld in oude trouwboekjes vinden.

Meer informatie
Wil je meer weten over de landelijke archievendag in het Westfries Archief, neem dan contact op met een van de medewerkers via 0229 282500.
Voor meer informatie over de Westfriese Omringdijk of over de geocacheroute ‘Verborgen schatten van de dijk' kijk je op http://www.westfrieseomringdijk.nl/.
]]> Zoek mee naar oude en nieuwe West-Friese schatten

Op zaterdag 16 oktober gaan de schatkamers van het Westfries Archief open voor het publiek. Het Westfries Archief pakt samen met Programmabureau Westfriese Omringdijk groots uit op de landelijke archievendag. Je kunt er van 11.00 tot 16.00 uur terecht voor een interactieve rondleiding, om je familiestamboom uit te zoeken en je kunt meedoen met het nieuwe fenomeen ‘geocaching'. Voor geoefende ‘geocachers' lanceren het Westfries Archief en het Programmabureau Westfriese Omringdijk diverse geocacheroutes in de regio.

Het Westfries Archief bevat een schat aan informatie over de historie van West-Friesland. Onlangs vond een student er 's werelds oudste aandeel. ‘Veel mensen hebben ten onrechte een stoffig beeld bij een archief. Het bevat ontzettend veel waardevolle documenten. Als je maar een beetje interesse in de geschiedenis hebt, kun je hier boeiende verhalen achterhalen‘, aldus Dirk Dekema, directeur van het Westfries Archief. Om hier kennis mee te maken kun je tijdens de landelijke archievendag een interactieve rondleiding volgen in het Westfries Archief. Deze rondleiding staat onder andere stil bij het VOC-aandeel en de manuscriptkaart van West-Friesland uit 1654.
 

Vind de schat en help deze munt op weg

 
Geocaching
Geocaching is een moderne manier van schatzoeken. Met behulp van een GPS-ontvanger ga je op zoek naar een verborgen object, waarvan je alleen de gps-coördinaten weet. Het is een actieve hobby die steeds meer in opkomst is. Er zijn al enkele geocacheroutes in de regio. Op zaterdag 16 oktober lanceren het Westfries Archief en het Programmabureau Westfriese Omringdijk hun geocacheroutes. De routes “Uit het leven van een…” en de route ‘Verborgen schatten van de dijk' voeren uiteindelijk naar een gezamenlijke bonuscache (de grote schat). Wil je meer weten over geocaching? Bij het Westfries Archief krijg je uitleg en kun je zelfs op zoek gaan naar je eerste schat in de directe omgeving.

Met de route van het Westfries Archief treedt je in de voeten van je West-Friese voorouders. De ‘Verbogen schatten van de dijk' voert je langs dertien gemeenten aan de Westfriese Omringdijk. Wie vindt als eerste de grote, historische, gezamenlijke bonuscache?

Familiestamboom
Wie benieuwd is naar zijn of haar familiehistorie kan uitleg krijgen over ‘genealogie'. Vrijwilligers van het Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) helpen je op weg met je onderzoek. Als je hier op zaterdag 16 oktober een start mee wilt maken, neem dan zoveel mogelijk gegevens mee van je grootouders of zelfs overgrootouders. Denk hierbij aan hun geboortedatum, geboorteplaats en trouwdatum. Deze informatie kun je bijvoorbeeld in oude trouwboekjes vinden.

Meer informatie
Wil je meer weten over de landelijke archievendag in het Westfries Archief, neem dan contact op met een van de medewerkers via 0229 282500.
Voor meer informatie over de Westfriese Omringdijk of over de geocacheroute ‘Verborgen schatten van de dijk' kijk je op http://www.westfrieseomringdijk.nl/.
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/133/rss.html westfriesarchief.nl133 Fri, 08 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[Bedrijfslogo’s van West-Friesland]]> Bovenaan de brieven en op nota's van bedrijven en leveranciers stonden en staan vaak bedrijflogo's.

Het Westfries Archief heeft in de collectie Gedrukte Stukken een groot aantal van deze beeldmerken, van de negentiende eeuw tot de jaren '80 van de vorige eeuw. Het is erg interessant om te zien hoe de logo's door de tijd heen zijn veranderd, of juist hetzelfde zijn gebleven.
1870 en 1924
 
Ruim een jaar heeft Ton Bartels, medewerker van het Westfries Archief, gewerkt aan de inventarisatie van de bedrijfslogo's. Hij heeft de vaak prachtig versierde vignetten stuk voor stuk gescand en beschreven.
 
1909 en 1976
 
U kunt de bedrijfslogo's bekijken op één van onze studiezaalcomputers. De medewerkers aan de balie leggen u graag uit hoe het werkt.
 
1917 en 1946

Behalve correspondentie (vaak nota's) van bedrijven kunt u nog veel meer informatie vinden in de Gedrukte Stukken. Een echte aanrader voor allerlei (aanvullend) onderzoek!

]]> Bovenaan de brieven en op nota's van bedrijven en leveranciers stonden en staan vaak bedrijflogo's.

Het Westfries Archief heeft in de collectie Gedrukte Stukken een groot aantal van deze beeldmerken, van de negentiende eeuw tot de jaren '80 van de vorige eeuw. Het is erg interessant om te zien hoe de logo's door de tijd heen zijn veranderd, of juist hetzelfde zijn gebleven.
1870 en 1924
 
Ruim een jaar heeft Ton Bartels, medewerker van het Westfries Archief, gewerkt aan de inventarisatie van de bedrijfslogo's. Hij heeft de vaak prachtig versierde vignetten stuk voor stuk gescand en beschreven.
 
1909 en 1976
 
U kunt de bedrijfslogo's bekijken op één van onze studiezaalcomputers. De medewerkers aan de balie leggen u graag uit hoe het werkt.
 
1917 en 1946

Behalve correspondentie (vaak nota's) van bedrijven kunt u nog veel meer informatie vinden in de Gedrukte Stukken. Een echte aanrader voor allerlei (aanvullend) onderzoek!

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/132/rss.html westfriesarchief.nl132 Thu, 07 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[Lezing over oudste aandeel (19 oktober)]]> Ontdek meer over het oudste aandeel ter wereld

dinsdag 19 oktober
20:00-22:00
 
Speciale lezing over dit VOC-aandeel op 19 oktober in Bibliotheek Hoorn
Wisselstraat 8, Hoorn | Salon, Centrale Bibliotheek

Op dinsdagavond 19 oktober zal Joost Jonker, economisch historicus aan de Universiteit van Utrecht, een lezing geven over het onlangs gevonden oudste aandeel. Hij gaat daarbij in op het belang van het gevonden aandeel en het inzicht dat het geeft in de bedrijfsvoering en economische situatie van de VOC.

In 2010 deed Ruben Schalk een spectaculaire vondst. Als geschiedenisstudent aan de Universiteit Utrecht stuitte hij tijdens zijn scriptieonderzoek in het Westfries Archief te Hoorn op het tot nu toe oudst bekende ‘aandeel' ter wereld.

Het gevonden aandeel is uitgegeven in 1606 en kostte destijds 150 gulden. De Verenigde Oost-Indische Compagnie VOC was de eerste onderneming ter wereld die was gefinancierd met vrij verhandelbare aandelen. De handel daarin vormde de aanzet voor het ontstaan van de Amsterdamse Beurs, de oudste effectenbeurs ter wereld.

Kaartverkoop
Reserveer nu een kaartje voor deze interessante avond.
€4,50 / €2,50 voor leden van Bibliotheek Hoorn en Vereniging Oud Hoorn, vrienden van het Westfries Museum en het Westfries Archief.
19 oktober / aanvang 20.00 uur Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat

Historisch Informatiepunt Hoorn
De lezing wordt georganiseerd door het Historisch Informatiepunt (HIP) Hoorn, een bijzondere samenwerking tussen Bibliotheek Hoorn, het Westfries Museum, Vereniging Oud Hoorn en het Westfries Archief. Het verbindt de lokale geschiedenis van Hoorn op unieke wijze met de inwoners van Hoorn. In het HIP is een kleine tentoonstelling ingericht over het aandeel, als voorproefje op de expositie in het Westfries Museum (tot en met 21 november 2010).
Het HIP kunt u vinden in de Centrale Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat 8.

]]> Ontdek meer over het oudste aandeel ter wereld

dinsdag 19 oktober
20:00-22:00
 
Speciale lezing over dit VOC-aandeel op 19 oktober in Bibliotheek Hoorn
Wisselstraat 8, Hoorn | Salon, Centrale Bibliotheek

Op dinsdagavond 19 oktober zal Joost Jonker, economisch historicus aan de Universiteit van Utrecht, een lezing geven over het onlangs gevonden oudste aandeel. Hij gaat daarbij in op het belang van het gevonden aandeel en het inzicht dat het geeft in de bedrijfsvoering en economische situatie van de VOC.

In 2010 deed Ruben Schalk een spectaculaire vondst. Als geschiedenisstudent aan de Universiteit Utrecht stuitte hij tijdens zijn scriptieonderzoek in het Westfries Archief te Hoorn op het tot nu toe oudst bekende ‘aandeel' ter wereld.

Het gevonden aandeel is uitgegeven in 1606 en kostte destijds 150 gulden. De Verenigde Oost-Indische Compagnie VOC was de eerste onderneming ter wereld die was gefinancierd met vrij verhandelbare aandelen. De handel daarin vormde de aanzet voor het ontstaan van de Amsterdamse Beurs, de oudste effectenbeurs ter wereld.

Kaartverkoop
Reserveer nu een kaartje voor deze interessante avond.
€4,50 / €2,50 voor leden van Bibliotheek Hoorn en Vereniging Oud Hoorn, vrienden van het Westfries Museum en het Westfries Archief.
19 oktober / aanvang 20.00 uur Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat

Historisch Informatiepunt Hoorn
De lezing wordt georganiseerd door het Historisch Informatiepunt (HIP) Hoorn, een bijzondere samenwerking tussen Bibliotheek Hoorn, het Westfries Museum, Vereniging Oud Hoorn en het Westfries Archief. Het verbindt de lokale geschiedenis van Hoorn op unieke wijze met de inwoners van Hoorn. In het HIP is een kleine tentoonstelling ingericht over het aandeel, als voorproefje op de expositie in het Westfries Museum (tot en met 21 november 2010).
Het HIP kunt u vinden in de Centrale Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat 8.

]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/131/rss.html westfriesarchief.nl131 Wed, 06 Oct 2010 00:00:00 +0200 <![CDATA[Aandacht voor het oudste aandeel ter wereld in het Westfries Archief en in het HIP]]> Zoals u al in het vorige nieuwsbericht op onze website hebt kunnen lezen is onlangs een zeer bijzonder stuk aangetroffen in het Westfries Archief. Het betreft het oudste aandeel ter wereld.

 

 

In de collecties van het Westfries Archief zijn nog andere mooie stukken te vinden. Daarmee is een kleine tentoonstelling ingericht bij de koffiehoek.

 

Maar er is meer. Ook het Historische Informatie Punt (HIP) in de Centrale Bibliotheek Hoorn besteedt in een kleine tentoonstelling aandacht aan het aandeel. In de vitrine liggen enkele interessante reproducties van VOC-stukken uit het Westfries Archief, waaronder die van het aandeel. Op de twee beeldschermen kunt u afbeeldingen bekijken uit de VOC-periode en de historische stadplattegronden van de zes steden waar de compagnie haar Kamers (kantoren) had gevestigd.
Het Hip kunt u vinden in de Centrale Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat 8.
Het HIP is ontstaan door een bijzondere samenwerking tussen Bibliotheek Hoorn, het Westfries Museum, Vereniging Oud Hoorn en het Westfries Archief. Het verbindt de lokale geschiedenis van Hoorn op unieke wijze met de inwoners van Hoorn. Kleine exposities, samengesteld uit de collecties van de samenwerkingspartners en bijdragen van inwoners van Hoorn, gunnen een unieke kijk in het verleden van Hoorn en West-Friesland.
 
De tentoonstellingen in het Westfries Archief en in het HIP bieden een leuk voorproefje voor de expositie in het Westfries Museum over het aandeel en de VOC.
De exposities in het Westfries Archief en het HIP kunt u tot eind november bekijken; die in het Westfries Museum tot en met 21 november 2010 (Roode Steen 1 in Hoorn).
]]> Zoals u al in het vorige nieuwsbericht op onze website hebt kunnen lezen is onlangs een zeer bijzonder stuk aangetroffen in het Westfries Archief. Het betreft het oudste aandeel ter wereld.

 

 

In de collecties van het Westfries Archief zijn nog andere mooie stukken te vinden. Daarmee is een kleine tentoonstelling ingericht bij de koffiehoek.

 

Maar er is meer. Ook het Historische Informatie Punt (HIP) in de Centrale Bibliotheek Hoorn besteedt in een kleine tentoonstelling aandacht aan het aandeel. In de vitrine liggen enkele interessante reproducties van VOC-stukken uit het Westfries Archief, waaronder die van het aandeel. Op de twee beeldschermen kunt u afbeeldingen bekijken uit de VOC-periode en de historische stadplattegronden van de zes steden waar de compagnie haar Kamers (kantoren) had gevestigd.
Het Hip kunt u vinden in de Centrale Bibliotheek Hoorn, Wisselstraat 8.
Het HIP is ontstaan door een bijzondere samenwerking tussen Bibliotheek Hoorn, het Westfries Museum, Vereniging Oud Hoorn en het Westfries Archief. Het verbindt de lokale geschiedenis van Hoorn op unieke wijze met de inwoners van Hoorn. Kleine exposities, samengesteld uit de collecties van de samenwerkingspartners en bijdragen van inwoners van Hoorn, gunnen een unieke kijk in het verleden van Hoorn en West-Friesland.
 
De tentoonstellingen in het Westfries Archief en in het HIP bieden een leuk voorproefje voor de expositie in het Westfries Museum over het aandeel en de VOC.
De exposities in het Westfries Archief en het HIP kunt u tot eind november bekijken; die in het Westfries Museum tot en met 21 november 2010 (Roode Steen 1 in Hoorn).
]]> http://WWW.westfriesarchief.nl/news/42/1/130/rss.html westfriesarchief.nl130 Thu, 16 Sep 2010 00:00:00 +0200