Het Westfries Archief bezit een indrukwekkende collectie kartografie, waaronder veel gedrukte kaarten. Deze zijn in oplage vervaardigd en daarom meestal in brede kring bekend. Anders ligt het met manuscriptkaarten. Die zijn altijd uniek. In onze schatkist tonen wij deze keer een kaart van Spanbroek en Opmeer uit 1590.


(klik op het plaatje voor een vergroting)

Deze kaart is gemaakt naar aanleiding van een proces tussen het stadsbestuur van Hoorn en het voormalige ambacht de Vier Noorder Koggen over de vervanging van een overtoom door een sluis op de plek van de huidige wipbrug bij Spanbroek. Hoorn wilde de vervanging dwarsbomen, om te voorkomen dat boeren uit Opmeer en Spanbroek hun producten gemakkelijk naar de Alkmaarse markt zouden kunnen brengen.

De kaart geeft ondermeer een goede indruk van de bouwmaterialen die in die tijd werden gebruikt:
- rood en rose = steen
- grijs = hout
- blauw = lei

Hout werd nog overal gebruikt, al waren er ook al huizen die aan de buitenkant volledig van steen waren. Langs de huidige Koninginneweg (vroegere naam: Aken) staan alleen houten huizen. Blijkens oude belastingregisters woonden hier omstreeks 1600 de ‘schamele luiden’.