Het Gootjesland

Een Spaans koningspaar was ooit de eigenaar van een stukje land bij Obdam. Dit stukje land heette het Gootjesland. Het was een weiland gelegen aan de Akkermanssloot in de polder van Obdam. Een vreemde plek voor koninklijk grondbezit. Hoe dit stukje land in handen kwam van een koningspaar legt Piet Koenis uit in zijn artikel Obdamse koeien op koninklijk weiland.

Landleggers en het kadaster
Met de ruilverkaveling gingen vele oude percelen op in een grotere kavel. Ooit hadden deze kavels prachtige namen, zoals Gouden Bodem en Siberië. Met de invoering van het kadaster in 1832 kregen de percelen een letter en een nummer, langzaam verdwenen de oude namen.
Een perceel had in de loop der tijd vaak al heel wat eigenaren gehad. Deze zijn terug te vinden in de oude landleggers en later in het kadaster. De landleggers werden opgemaakt vanwege de verponding, een soort grondbelasting. Hier vinden we ook het Gootjesland bij Obdam in terug. Een stukje land met veel opmerkelijke eigenaren.

Adellijke erfgenamen
Vanaf 1708 is het Gootjesland in handen van adellijke families. En deze woonden ver van Obdam vandaan. Via overerving bleef het stukje land in handen van vooraanstaande families. In 1708 waren de eigenaren van het Gootjesland de erfgenamen van Anna Maria van de Tempel, gravin van Moulerts. Haar naam wordt in de legger niet goed gespeld. Na wat speurwerk is gebleken dat het gaat om de Belgische Marie-Anne-Scholastique van de Tympel, gravin van Mulert van Autreppes en vrouwe van St. Pieters-Rode, Nieuwrode, Kortrijk-Dutsel en Lubbeek. Daarnaast had zij ook bezittingen in Nederland. Marie-Anne-Scholastique werd geboren in 1632. In 1658 trouwde zij met Guillaume Charles François van Bourgondië, om een aantal jaar later te hertrouwen met prins Philippe-Antoine-Dominique-François, prins van Rubempré en van Everberghe. Marie-Anne-Scholastique overleed op 15 november 1713. En het Gootjesland kreeg weer een nieuwe eigenaar.

Een koninklijk paar
En zo, na nog wat verervingen, kwam uiteindelijk dit stukje land in Obdam in handen van Maria Victoria dal Pozzo della Cisterna (1847-1876) Zij was in 1867 getrouwd met Amadeus Ferdinand Marie van Savoie, hertog van Aôsta (1845-1890). Amadeus was de zoon van koning Victor Emmanuel II van Italië en een broer van de latere koning van Italië Umberto I. In 1868 werd Amadeus de koning van Spanje, maar in 1873 besloot hij al af te treden. Maar voor een aantal jaar was het Gootjesland koninklijk bezit. Hun kinderen verkochten uiteindelijk het Gootjesland in 1812, waarna het weer in bezit kwam van Obdamse tuinders.

Wilt u meer weten over de verschillende bijzondere eigenaren van het Gootjesland en hoe zij dit stukje land in bezit kregen? Het complete artikel van Piet Koenis verscheen in het najaarsnummer van stichting Oud Obdam-Hensbroek. 

Geselecteerd uit onze collectie
0973 Stede en heerlijkheid Obdam, later gemeente Obdam 1512-1945
164E53 Jaap Haag, ‘Het kadaster, minder ingewikkeld dan het lijkt’, in: Jaarboek Waterland, jrg. 2008-2009, blz. 55-69
124F10 P. Kruizinga en S.E.M. van Doornmalen, ‘De kadastrale kaart, 1812-1990’, in: Broncommentaren. Bronnen betreffende de registratie van onroerend goed in de negentiende en twintigste eeuw, deel 3, blz 75-112 (Den Haag 1997)

 

Kadastrale kaart van de gemeente Obdam uit 1825. Het is een verkleinde reproductie.

 

Tekening van de kerk in Obdam uit 1726

 

Kaart van de Heerhugowaard met omliggende dorpen uit 1631. Het oost-zuid-oosten ligt boven. Obdam staat ook op deze kaart.