Ga naar content

In de maand november heeft het Westfries Archief een aantal schenkingen mogen ontvangen, waaronder: Foto van Naber met prototype duikboot Drebbel, brieven van Jan Willem Roozendaal gericht aan Truus Neefjes, familiearchief Helder, notitieboekje Frederik Jacobus Kuijpers, statuten Brandraad Hoorn en notitieboekjes van Jan Dekker over kaasopbrengst.

Henri Adrien Naber (1867–1944) was wis- en natuurkundeleraar aan de Rijks HBS in Hoorn. Het was een heel bijzondere man. Eén van zijn meest opvallende projecten was zijn poging om Cornelis Drebbel, de uitvinder van de eerste werkende duikboot, te rehabiliteren. De Akademie had namelijk Drebbel in 1853 officieel tot nonvaleur verklaard. Om dat te doen, bouwde Naber een uniek duikbootprototype. In de binnenhaven van Hoorn werd het vaartuig door Naber en zijn leerlingen daadwerkelijk getest. En met succes.

Onlangs ontving het archief een bijzondere foto: Naber staat erop afgebeeld naast het door hem ontworpen prototype. In het duikbootje zit waarschijnlijk een van zijn leerlingen. Mogelijk is dat Piet Loots, later tandarts in Hoorn. De foto is afkomstig uit het fotoalbum van Loots’ moeder. Piet Loots was destijds zeventien jaar, leerling in de vierde of vijfde klas van de Rijks HBS.

Meer lezen over Naber?

In het kwartaalblad van Oud-Hoorn is er een artikel geschreven over Naber en zijn duikboot: https://www.oudhoorn.nl/kwartaalblad/pdf/oud_hoorn_2017_3.pdf

Naber naast het door hem ontworpen prototype. In het duikbootje zit waarschijnlijk een van zijn leerlingen.
Achterkant van de foto met opschrift: ’21 september 1931, dr. Naber en zijn duikboot. (Uitvinding van Cornelus Drebbel waarmee hij zooals Huygens verhaalt, de Theems is overgestoken). September 1930.’

In 1947 werd Jan Willem Roozendaal uitgezonden naar Nederlands-Indië. De kapelaan van de kerk koppelde destijds jonge mannen die werden uitgezonden aan jonge vrouwen uit de regio, zodat zij als penvriendin contact konden houden. Zo werd Jan gekoppeld aan Truus. Jan kwam uit Wognum, Truus uit Wervershoof.

Tussen 1947 en 1949 stuurde Jan haar brieven vanuit zijn reis en verblijf in Nederlands-Indië. Deze brieven geven een bijzonder inkijkje in het leven van een Westfries in de overzeese dienst. Jan schrijft niet alleen over de gebeurtenissen daar, maar ook over belangrijke momenten thuis, zoals trouwjubilea, verjaardagen en feestdagen.

De brieven worden vergezeld door tekeningen die Jan zelf maakte. Hij ondertekent de brieven onder de naam ‘Jack’.

De brieven zijn geschonken door de dochters van Truus, die de brieven altijd zorgvuldig heeft bewaard.

Brief van Willem gericht aan Truus met als onderwerp de sinterklaasviering.
Achterkant van de brief van Willem gericht aan Truus met als onderwerp de sinterklaasviering.

Deze maand heeft het Westfries Archief een bijzonder familiearchief in ontvangst mogen nemen. Het gaat om het archief van de familie Helder uit Sijbekarspel, een verzameling die een prachtig inkijkje geeft in het leven van meerdere generaties Westfriezen. Het archief omvat onder meer rijk gevulde fotoalbums, oude kwitanties en rekeningen, diverse persoonlijke documenten en aanvullende stukken van aanverwante families.

Samen vertellen deze bronnen het verhaal van een familie die haar sporen naliet in de regio, met materiaal dat teruggaat tot in de 19e en 20e eeuw. Een waardevolle aanvulling op onze collectie.

Pagina uit een van de fotoalbums afkomstig uit het familiearchief Helder.

Frederik Jacobus Kuijpers uit De Weere liet een bijzonder boek na. Daarin beschrijft hij op aangrijpende wijze de ziekte van zijn vrouw en de zorg voor hun negen kinderen. Tegelijkertijd biedt het boek een waardevolle blik op het dagelijks leven van die tijd: Kuijpers noteerde nauwkeurig de kosten van grond en materialen, evenals de opbrengsten van zijn bouwwerken.

Het geheel is geschreven in een prachtig, zorgvuldig handschrift en rijk versierd met spreuken van Jacob Cats, aangevuld met gedichten en liedjes. Een document dat zowel persoonlijk als historisch van grote betekenis is.

Pagina’s uit het notitieboekje van Frederik Jacobus Kuijpers.

Statuten van de Brandraad Hoorn van rond 1840. Het is een aanvulling op toegang 0381, brandweer Hoorn.

De historische vereniging Oud Obdam-Hensbroek heeft deze maand notitieboekjes geschonken aan het Westfries Archief. Deze boekjes waren van Jan Dekker te Berkmeer, gemeente Obdam. Hierin hield hij nauwkeurig de kaasprijzen en de opbrengsten bij van de periode 1892-1913.

Eerste pagina uit een notitieboekje van Jan Dekker waarin zijn gegevens zijn genoteerd en de kaasprijzen uit 1892.

Het Westfries Archief krijgt regelmatig schenkingen aangeboden. Soms door organisaties die hun archieven willen overdragen. Maar vaak zijn het particulieren die foto’s of documenten aanbieden die vanwege een historische waarde in een archiefbewaarplaats thuishoren. Het Westfries Archief beschikt over faciliteiten om deze documenten onder de juiste condities duurzaam te bewaren. Daarnaast zorgt het Westfries Archief ervoor dat het verworven archief voor onderzoeksdoeleinden beschikbaar wordt gesteld aan een groter publiek.

Bekijk ook eens

Bekijk alle
In de studio van Radio Hoorn met Giel van der Zel
Aanwinsten
20-10-2026

Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online

Het Westfries Archief heeft een bijzondere aanvulling op zijn collectie ontvangen: de geluidsopnamen van het radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen. Dit programma werd uitgezonden door Radio Hoorn, de lokale omroep van Hoorn die van 1986 tot 2017 actief was en daarna opging in Streekomroep West-Friesland. Hoornse herinneringen 1940-1980 Het programma richtte zich op het […]
Ga naar "Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online".
Medewerkers
18-10-2026

Collega Mark Raat promoveert op onderzoek naar het Friese landschap

Onze collega Mark Raat is op donderdag 15 oktober gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij onderzocht hoe bestuurders en landeigenaren tussen 1600 en 1875 het Friese veenweidelandschap vormgaven. Zijn onderzoek laat zien hoe keuzes uit het verleden doorwerken in de vraagstukken van vandaag. Wie bepaalde of een meer werd drooggelegd, waar turf mocht worden gewonnen […]
Ga naar "Collega Mark Raat promoveert op onderzoek naar het Friese landschap".
Rondleiding door Jan de Bruin tijdens maand van de geschiedenis 2026
Activiteiten
12-10-2026

Maand van de Geschiedenis in volle gang

De Maand van de Geschiedenis is in volle gang. Rond het thema ‘Ziek en zeer in het Westfries Archief’ hebben we de eerste geslaagde activiteiten achter de rug. Er zijn nog plekken beschikbaar voor de rondleidingen later deze maand en voor de lezing op 23 oktober. Rondleiding We startten de activiteiten op dinsdag 6 oktober […]
Ga naar "Maand van de Geschiedenis in volle gang".
De leden van Boekverkooperscollegie Eendragt
Activiteiten
25-09-2026

Boekverkoopercollegie Eendragt op bezoek

Een bijzonder gezelschap uit het boekenvak bezocht vrijdag 18 september het Westfries Archief. Leden van het Boekverkooperscollegie Eendragt kregen tijdens een rondleiding door de depots een inkijkje in de rijke geschiedenis van boekhandel, drukkerijen en uitgeverijen in Westfriesland. En vooral in de bronnen waaruit de verhalen over die geschiedenis ontstaan. Eendragt kent zelf een lange […]
Ga naar "Boekverkoopercollegie Eendragt op bezoek".