Ga naar content
Gijsbert met een ham

In archieven kom je soms de gekste dingen tegen, zoals een ruzie om een verdwenen ham. Ja echt, een homp vlees! Maar wie heeft de ham gestolen? En waarom? Kom op vrijdag 1 mei naar Expeditie NEXT in Enkhuizen. Of bezoek na 1 mei met je klas het Westfries Archief. Met de vaardigheden van een historicus los je De Hamvraag op en win je een mooie prijs!

Een huwelijk aan diggelen

De Hamvraag is gebaseerd op het boek ‘Een huwelijk aan diggelen’, over Zacheus de Jager en Margaretha van Beresteijn. Dit rijke echtpaar uit Enkhuizen besloot na vele jaren huwelijksjaren uit elkaar te gaan. De twee konden elkaar niet meer uitstaan. Hun levensverhaal is bekend dankzij archeologisch onderzoek in Enkhuizen en uitgebreid onderzoek in het Westfries Archief.

Zoon Gijsbert vindt het verschrikkelijk dat zijn moeder en stiefvader zo met elkaar omgaan. Hij wil daarom hun laatste grote ruzie oplossen. Bij deze ruzie beschuldigen de twee voormalige geliefden elkaar van het stelen van een ham. Gijsbert vraagt aan kinderen om De Hamvraag op te lossen. Want wat is er nu echt met de ham gebeurd?

Logo van De Hamvraag, gemaakt met het familiewapen van Margaretha van Beresteijn.

Historisch detectivespel

De Hamvraag is een spel voor kinderen en bestaat uit verschillende puzzels. Door goed samen te werken kunnen de puzzels worden opgelost. Zo zetten ze het gebroken huwelijksglas van Zacheus en Margaretha weer in elkaar en lezen ze het handschrift in een oud boek. Ook tekenen ze op een oude kaart van Enkhuizen een route uit. Als dit allemaal is gelukt, vinden de kinderen de letters van een persoonsnaam.

Bij de laatste opdracht moeten ze samen goed kijken naar schilderijen waarop Zacheus, Margaretha en bekenden van hen zijn afgebeeld. Een van de geportretteerden weet namelijk het antwoord op De Hamvraag en heeft dit aan het papier toevertrouwd. Met het archiefdocument van deze persoon ontdekken de kinderen wat er precies is gebeurd. Zo lossen ze de ruzie tussen Zacheus en Margaretha over de ham op.

Expeditie NEXT

Tijdens Expeditie NEXT worden kinderen en hun ouders/begeleiders enthousiast gemaakt voor de wetenschap in de breedste zin van het woord. Kinderen kunnen tijdens de Expeditie proberen De Hamvraag op te lossen in de Zuiderkerk in Enkhuizen. Als dit lukt, winnen ze een mooie prijs.

Wat? Expeditie NEXT – het nationale wetenschapsfestival voor kinderen
Waar? Binnenstad Enkhuizen, Noord-Holland
Wanneer? Vrijdag 1 mei, 11.00 – 17.00 uur 
Kaarten? Gratis voor kinderen en € 7,50 voor volwassenen (inclusief 2 drankjes)
Doelgroepen? Kinderen van 4 tot en met 12 jaar en hun ouders/begeleiders

Voor leerlingen en docenten

Na 1 mei is het ook mogelijk De Hamvraag te doen tijdens een schoolbezoek aan het Westfries Archief. Het verhaal raakt aan verschillende thema’s die op school worden behandeld: zeventiende eeuw, VOC, slavernij, handel en welvaart. Bezoek gratis met je klas het Westfries Archief en neem ook een kijkje in onze archiefkluis waar de echte oude documenten worden bewaard.

Klik hier voor meer informatie

Twee schepen in de branding.
Ga naar "Klik hier voor meer informatie".

Bekijk ook eens

Bekijk alle
In de studio van Radio Hoorn met Giel van der Zel
Aanwinsten
20-10-2026

Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online

Het Westfries Archief heeft een bijzondere aanvulling op zijn collectie ontvangen: de geluidsopnamen van het radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen. Dit programma werd uitgezonden door Radio Hoorn, de lokale omroep van Hoorn die van 1986 tot 2017 actief was en daarna opging in Streekomroep West-Friesland. Hoornse herinneringen 1940-1980 Het programma richtte zich op het […]
Ga naar "Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online".
Medewerkers
18-10-2026

Collega Mark Raat promoveert op onderzoek naar het Friese landschap

Onze collega Mark Raat is op donderdag 15 oktober gepromoveerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij onderzocht hoe bestuurders en landeigenaren tussen 1600 en 1875 het Friese veenweidelandschap vormgaven. Zijn onderzoek laat zien hoe keuzes uit het verleden doorwerken in de vraagstukken van vandaag. Wie bepaalde of een meer werd drooggelegd, waar turf mocht worden gewonnen […]
Ga naar "Collega Mark Raat promoveert op onderzoek naar het Friese landschap".
Rondleiding door Jan de Bruin tijdens maand van de geschiedenis 2026
Activiteiten
12-10-2026

Maand van de Geschiedenis in volle gang

De Maand van de Geschiedenis is in volle gang. Rond het thema ‘Ziek en zeer in het Westfries Archief’ hebben we de eerste geslaagde activiteiten achter de rug. Er zijn nog plekken beschikbaar voor de rondleidingen later deze maand en voor de lezing op 23 oktober. Rondleiding We startten de activiteiten op dinsdag 6 oktober […]
Ga naar "Maand van de Geschiedenis in volle gang".
De leden van Boekverkooperscollegie Eendragt
Activiteiten
25-09-2026

Boekverkoopercollegie Eendragt op bezoek

Een bijzonder gezelschap uit het boekenvak bezocht vrijdag 18 september het Westfries Archief. Leden van het Boekverkooperscollegie Eendragt kregen tijdens een rondleiding door de depots een inkijkje in de rijke geschiedenis van boekhandel, drukkerijen en uitgeverijen in Westfriesland. En vooral in de bronnen waaruit de verhalen over die geschiedenis ontstaan. Eendragt kent zelf een lange […]
Ga naar "Boekverkoopercollegie Eendragt op bezoek".