Ga naar content
lezing over de pest in de studiezaal van het Westfries Archief

Op vrijdagavond 23 oktober 2026 verzorgde historicus Gerrit Valk in het Westfries Archief een lezing over de pest. De spreker en zijn onderwerp konden op veel belangstelling rekenen.

de pest

De pest wordt vooral geassocieerd met de middeleeuwen toen de zogeheten Zwarte Dood hevig toesloeg. Minder bekend is dat deze dodelijke ziekte tot ver in de zeventiende eeuw geregeld de kop opstak. Tussen 1600 en 1670 kregen Hoorn en Enkhuizen te maken met wel elf pestepidemieën. De gevolgen voor het dagelijkse leven en de economie waren enorm.

Tegen de pest bestond geen remedie. Wel was men in de zeventiende bewust van de besmettelijkheid en namen stadsbesturen maatregelen om verspreiding tegen te gaan. Zo werden zieken geïsoleerd en moesten zij binnenshuis blijven. Op de voordeur van hun huis werd de letter p aangebracht.

Gerrit Valk baseerde zijn verhaal op het boek ‘De gave Gods. De pest in Holland vanaf de late middeleeuwen’, dat hij samen met Leo Noordegraaf schreef. De derde druk van dit boek verscheen in 2020, het jaar waarin Nederland met het coronavirus kennismaakte.

Maand van de geschiedenis

De lezing over de pest organiseerde het Westfries Archief in het kader van de Maand van de Geschiedenis. Op dinsdag 27 oktober volgden nog twee goedbezochte rondleidingen in het archiefdepot. Aan de hand van historische documenten vernamen de deelnemers daar verhalen over ‘Zieke Westfriezen’.

Bekijk ook eens

Bekijk alle
Leden van de L.T.B., afdeling Spanbroek, tijdens een diner
Aanwinsten
28-10-2026

Aanwinsten oktober 2026

In de maand oktober heeft het Westfries Archief nieuwe aanwinsten mogen ontvangen. De schenkingen van deze maand bestaan uit de collectie Spoelder, L.T.B. Spanbroek en archief van de Nederlandse Vereniging Van Huisvrouwen afdeling Enkhuizen. Collectie Spoelder De schenking bestaat uit een historisch verslag over Wessel Spoelder uit Hoorn, aangevuld met schriftelijke documenten en beeldmateriaal over […]
Ga naar "Aanwinsten oktober 2026".
Detail van een kaart; er staat een rode pijl bij de tekening van de galg.
Collecties
27-10-2026

Opgroeien voor galg en rad

Tot het einde van de achttiende eeuw was het Westfriese landschap het toneel van een huiveringwekkend schouwspel. Op veel plaatsen, vooral langs de Omringdijk, stonden galgen en raderen. Galgenvelden hebben te maken met de rechtspraktijk vóór 1800. Executies werden altijd uitgevoerd voor een stad- of rechthuis in het centrum van een stad of dorp. Maar […]
Ga naar "Opgroeien voor galg en rad".
Vrienden
27-10-2026

Geslaagde excursie Vrienden van het Westfries Archief

Op donderdag 17 september 2026 vond de jaarlijkse excursie van de Vrienden plaats. Het thema dit jaar waren de eilanden in de Zuiderzee. Sinds de inpoldering van deze belangrijke binnenzee werden Urk en Schokland een deel van het vaste land en verviel hun eilandfunctie. De band tussen West-Friesland, met name Enkhuizen, en de eilanden was […]
Ga naar "Geslaagde excursie Vrienden van het Westfries Archief".
In de studio van Radio Hoorn met Giel van der Zel
Aanwinsten
20-10-2026

Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online

Het Westfries Archief heeft een prachtige aanvulling op zijn collectie ontvangen: de geluidsopnamen van het radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen. Dit programma werd uitgezonden door Radio Hoorn, de lokale omroep van Hoorn die van 1986 tot 2017 actief was en daarna opging in Streekomroep West-Friesland. Hoornse herinneringen 1940-1980 Het programma richtte zich op het […]
Ga naar "Geluidsopnames radioprogramma Hoorn, huizen, straten en mensen online".