Bevrijdingskranten

Op vijf mei 1945 capituleerden de Duitsers, Nederland was vrij. En dat werd uitbundig gevierd. De kranten schreven, na jaren censuur, vrijuit over de feestelijkheden. Maar de kranten keken ook naar de toekomst. Nederland moest worden opgebouwd, maar hoe moest dat gaan gebeuren?

Landelijk nieuws
Veel kranten direct na de capitulatie besteedden aandacht aan de landelijke ontwikkelingen. Vrij Nederland was tijdens de oorlog een ondergrondse krant. Op 8 mei 1945 verscheen een speciale Westfriese Bevrijdingseditie. De krant verwelkomde de terugkeer van het Nederlandse gezag, herdacht de slachtoffers en keek vooruit naar de toekomst. Welke kant zal Nederland op moeten gaan? Vrij Nederland hoopte op een samenleving zonder verzuiling en met een democratische, antikapitalistische grondslag. De Vrije Hoornse Courant volgde Vrij Nederland in Westfriesland op. Ook deze krant besteedde aandacht aan de mogelijke politieke toekomst van Nederland. Het Westfriesch Dagblad rapporteerde over de bevrijding op landelijk niveau. De extra editie van vijf mei 1945 kopte ‘We ademen weer vrij!!!’. Ook in deze editie was er voornamelijk aandacht voor de landelijke ontwikkelingen.

Vredesklanken te Medemblik
De hierboven genoemde kranten bespraken vooral het landelijke nieuws. Maar de Medemblikker Courant deed uitgebreid verslag van de gebeurtenissen in Medemblik tijdens de eerste vrije meidagen. Op 12 mei 1945 verscheen de eerste editie van de Medemblikker Courant sinds maart 1942. Op de voorpagina stond een mededeling dat de burgemeester zijn ambt weer zou hervatten en een korte toespraak van koningin Wilhelmina. Daarna volgde het verslag over het verloop van de bevrijding. Vrijdagavond vier mei werd de capitulatie over de radio bekend gemaakt. Zaterdagmorgen namen leden van het verzet de wacht bij het raadhuis. Voorzichtig kwamen de eerste vlaggen tevoorschijn. Maar de bewoners bleven dat weekeinde, op aandringen van de verzetsleden, voorzichtig. Pas maandag durfden de bewoners feest te vieren, de klokken werden geluid en de vlag werd gehesen op de officiële gebouwen. Dinsdag werden de ‘foute’ bewoners van Medemblik ondergebracht in een gymnastiekgebouw. De Joodse familie Van de Velde werd warm onthaald met bloemen, vlaggen en een muziekkorps. Op donderdag 10 mei vond een herdenking plaats, er werden kransen gelegd voor de gevallen strijders. En eindelijk kon een aantal Canadezen worden bejubeld, zij maakten kwartier in de stad. Die avond werd er volgens de krant ‘voor het eerst eens duchtig gehost’. Muziekkorps Cresendo zorgde voor de muzikale omlijsting. Het duurde een aantal edities voordat de Medemblikker Courant uit de jubelstemming kwam en weer een gewone krant werd.

Geselecteerd uit onze collectie
1538 Collectie Van Vliet. Mevrouw Van Vliet herbergde met haar huisgenote onderduikers in dezelfde woning waarin ook Ortskommandantur was gevestigd.
1505 Collectie F.J. Luider. Hierin onder andere voedselbonnen, illegale kranten en stukken over onderduikers.

Wilt u de bevrijdingskranten bekijken? Kijk dan in onze krantencollectie. De eerste editie van de Medemblikker Courant na de bevrijding vindt u hier. De edities van Vrij Nederland, de Vrije Hoornse Courant en het Westfriesch Dagblad kunt u tevens bekijken in onze krantencollectie.

 

Bevrijdingskranten-1

Bevrijdingskranten-2

Bevrijdingskranten-3